Klachtafhandeling door gemeenschappelijke regelingen

Een gemeenschappelijke regeling kan verschillende bevoegdheden hebben. Daarbij kan onderscheid worden gemaakt tussen eigen bevoegdheden, overgedragen (gedelegeerde) of gemandateerde bevoegdheden en afgeleide bevoegdheden. Over de uitvoering van deze bevoegdheden kunnen klachten ontstaan. Wie moet deze klachten afhandelen en welke regels zijn daarbij van toepassing?

Overgedragen of gemandateerde bevoegdheden

Klachten hebben vaak betrekking op bevoegdheden die afkomstig zijn van de deelnemers: overgedragen of gemandateerde bevoegdheden. Met name bij de uitvoering van taken die inwoners rechtstreeks raken, zoals afvalinzameling of het verstrekken van uitkeringen, kunnen klachten ontstaan.

Heeft een klacht betrekking op een overgedragen bevoegdheid, dan moet de gemeenschappelijke regeling de klacht afhandelen. Dit geldt ook als klachtafhandeling niet expliciet in het delegatiebesluit is opgenomen. Er is in dat geval sprake van zogenoemde ‘afgeleide bevoegdheden’. Dit zijn bevoegdheden die niet expliciet zijn vermeld, maar impliciet meegaan met de overdracht.

Bij gemandateerde taken ligt dit anders. De gemeenschappelijke regeling kan klachten over de uitvoering van gemandateerde taken alleen afhandelen als het afdoen van klachten uitdrukkelijk in het mandaat is opgenomen. Is dat niet het geval, dan moet de deelnemer zelf de klacht afhandelen.

Lees meer over bevoegdheden binnen een gemeenschappelijke regeling.

Welke klachtenregeling is van toepassing?

Handelt de gemeenschappelijke regeling een klacht af, dan is de eigen klachtenregeling van toepassing. Dit geldt voor klachten over overgedragen of gemandateerde bevoegdheden, maar ook voor eventuele klachten over de uitoefening van eigen bevoegdheden.

Heeft de gemeenschappelijke regeling geen eigen klachtenregeling, dan is hoofdstuk 9 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing. Deze bepalingen bieden op zichzelf voldoende juridische basis voor de afhandeling van een klacht.

Is een deelnemer bevoegd om de klacht af te handelen, dan is de klachtenregeling van die deelnemer van toepassing.

Overige klachtenregelingen

Het bovenstaande heeft betrekking op klachten over het handelen van de overheid. Gaat het om gedragingen die kunnen worden toegerekend aan bestuursorganen, dan is hoofdstuk 9 van de Algemene wet bestuursrecht van toepassing, samen met de daarop gebaseerde regelingen.

Een gemeenschappelijke regeling kan echter ook te maken krijgen met klachten die onder een ander regime vallen. Een voorbeeld is een gemeenschappelijke regeling die taken op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) uitvoert. Op grond van de Wmo 2015 moeten aanbieders van voorzieningen een eigen klachtenregeling hebben. Klachten die bij een gemeenschappelijke regeling binnenkomen en betrekking hebben op de uitvoering van de voorziening, moeten daarom worden doorgestuurd naar de aanbieder.

Gemeenschappelijke regelingen kunnen ook te maken krijgen met klachten die onder de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) vallen. Het gaat hierbij om klachten over zorgverlening die onder de Wet langdurige zorg (Wlz) of de Zorgverzekeringswet (Zvw) valt. Ook deze klachten moet een gemeenschappelijke regeling doorsturen en niet zelf afdoen.

Vragen over klachtafhandeling?

Heeft uw organisatie vragen over de afhandeling van klachten binnen een gemeenschappelijke regeling? Neem dan contact met ons op.