Opheffen gemeenschappelijke regeling

Als een of meer deelnemers uit een gemeenschappelijke regeling treden, blijft de gemeenschappelijke regeling in een kleinere samenstelling bestaan. Dit is anders bij opheffing van de gemeenschappelijke regeling. In dat geval houdt de regeling op te bestaan. Is sprake van een openbaar lichaam, dan wordt ook het openbaar lichaam ontbonden.

De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) bevat slechts enkele bepalingen over de opheffing van een gemeenschappelijke regeling. Zo moet een gemeenschappelijke regeling bepalingen bevatten over opheffing. Bij een openbaar lichaam moet de regeling daarnaast bepalingen bevatten over de vereffening van het vermogen bij ontbinding.

Het openbaar lichaam blijft na ontbinding voortbestaan zolang dat nodig is voor de vereffening van het vermogen. Uit de toelichting bij deze bepalingen blijkt dat het voldoende is als vastligt welke procedure bij opheffing van de gemeenschappelijke regeling wordt gevolgd.

Wanneer opheffen?

Er kunnen verschillende redenen zijn om een gemeenschappelijke regeling op te heffen. De regeling voorziet bijvoorbeeld niet meer in een behoefte, is niet rendabel of de samenwerking verloopt om andere redenen niet soepel.

Ook kan de wens bestaan om de organisatievorm van de regeling ingrijpend te veranderen. In dat geval kan het eenvoudiger zijn om de bestaande regeling op te heffen en een nieuwe regeling op te richten dan om de bestaande regeling te wijzigen.

Wie besluit tot opheffing?

De bestuursorganen die deelnemen aan een gemeenschappelijke regeling nemen zelf het besluit tot opheffing.

In de gemeenschappelijke regeling kan zijn bepaald dat een meerderheid van de deelnemers tot opheffing kan besluiten. Meestal is het uitgangspunt echter dat voor opheffing unanimiteit nodig is. Dit uitgangspunt geldt in ieder geval als hierover niets in de regeling is opgenomen.

Bij een gemengde regeling, waarbij zowel de colleges als de raden deelnemen, moeten beide bestuursorganen besluiten tot opheffing. Bij een collegeregeling besluiten de colleges tot opheffing en is toestemming van de raden vereist.

Liquidatieplan

In een gemeenschappelijke regeling is meestal opgenomen dat de baten en lasten volgens een bepaalde verdeelsleutel over de deelnemers worden verdeeld. Vaak wordt daarbij aangesloten bij de financiële bijdrage die de deelnemers verschuldigd waren in het laatste jaar vóór de opheffing.

Daarnaast bepaalt de gemeenschappelijke regeling meestal dat het (algemeen) bestuur een liquidatieplan opstelt en welke onderwerpen daarin moeten worden geregeld. Denk bijvoorbeeld aan:

• het aanwijzen van een vereffenaar;
• de personele gevolgen van de opheffing;
• het besluitvormingsproces;
• de afhandeling van langlopende verplichtingen.

Ook kan er reden zijn om de samenstelling van het bestuur te wijzigen. Dit kan met name wenselijk zijn als het openbaar lichaam naar verwachting nog langere tijd moet blijven voortbestaan voor de vereffening van het vermogen.

Advies over het opheffen van een gemeenschappelijke regeling

Bij de opheffing van een gemeenschappelijke regeling kunnen verschillende juridische en organisatorische vragen ontstaan. Wij adviseren bijvoorbeeld over:

• de keuze tussen opheffing en wijziging van een bestaande regeling;
• de te volgen besluitvormingsprocedure;
• het opstellen van een liquidatieplan;
• de personele gevolgen van de opheffing.

Heeft u vragen over het opheffen van een gemeenschappelijke regeling? Neem dan contact met ons op.