Uittreden uit de gemeenschappelijke regeling

De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) bepaalt dat een gemeenschappelijke regeling bepalingen moet bevatten over uittreding.

Bepalingen over uittreding

Zowel gemeenschappelijke regelingen voor onbepaalde tijd als gemeenschappelijke regelingen voor bepaalde tijd moeten regels bevatten over uittreding. Niet alleen de gevolgen van uittreding moeten worden vastgelegd. Ook de voorwaarden waaronder een deelnemer kan uittreden, moeten in de gemeenschappelijke regeling zelf zijn opgenomen.

De bepalingen over uittreding moeten in ieder geval regels bevatten over de gevolgen voor het vermogen van de gemeenschappelijke regeling en de deelnemende gemeenten.

In onze praktijk krijgen wij regelmatig vragen over uittreding uit een gemeenschappelijke regeling. Vaak komt dat doordat de bepalingen hierover niet duidelijk zijn of zo streng zijn dat uittreding in de praktijk niet mogelijk of reëel is.

Wie besluit tot uittreding?

De bestuursorganen die deelnemen aan een gemeenschappelijke regeling nemen zelf het besluit tot uittreding. In een gemeenschappelijke regeling mag niet worden bepaald dat het algemeen bestuur of de overige deelnemers toestemming moeten geven voor uittreding.

Bij een gemengde regeling, waarbij zowel de colleges als de raden deelnemen, moeten beide bestuursorganen besluiten tot uittreding. Bij een collegeregeling besluiten de colleges tot uittreding en is toestemming van de raden vereist.

De hoogte van de uittreedsom

Uittreding brengt kosten mee voor de achterblijvende deelnemers. Daar kan een uittreed- of uittredingssom tegenover staan om de schade die de uittreding veroorzaakt te compenseren.

Als de gemeenschappelijke regeling geen duidelijke bepaling bevat over de manier waarop de uittredingssom moet worden berekend, kan hierover veel discussie ontstaan. Daarom moeten in ieder geval regels worden opgenomen over:

• de voorwaarden waaronder kan worden uitgetreden. Denk aan een opzegtermijn, een verbod om de eerste jaren na toetreding tot of het treffen van de gemeenschappelijke regeling uit te treden, het besluitvormingsproces en andere procedurele afspraken;
• voorwaarden over het verplicht overnemen van personeel;
• de gevolgen voor het vermogen van het samenwerkingsverband;
• de gevolgen voor het vermogen van de deelnemende gemeenten, zowel de uittredende als de achterblijvende gemeenten.

Bij de vermogensrechtelijke gevolgen gaat het niet alleen om de financiële kant van de uittreding. Ook de overname van contracten, zoals huurovereenkomsten, arbeidsovereenkomsten en inkoopcontracten, kan een rol spelen.

Geschillenregeling

De Wgr kent een geschillenregeling voor geschillen tussen deelnemers aan een gemeenschappelijke regeling of tussen een deelnemer en het bestuur van de gemeenschappelijke regeling over de uitvoering van de regeling. Deze geschillen worden voorgelegd aan Gedeputeerde Staten.

Een geschil over de hoogte van een uittreedsom valt bij uitstek onder deze geschillenregeling. De regeling is een vorm van administratief beroep. Dit betekent dat geen plaats is voor toepassing van de bezwaarprocedure.

Vragen over uittreding?

Wij adviseren onder meer over vragen als:

• Welke kostenposten komen voor vergoeding in aanmerking?
• Welke overbruggingsperiode mag de gemeenschappelijke regeling hanteren bij het berekenen van toekomstige schade?
• Kan deze periode verschillen per kostenpost?

Is een uittreedsom vastgesteld door het algemeen bestuur die u niet reëel vindt? Dan kunnen wij een contra-expertise uitbrengen. Hiervoor werken wij samen met een financieel deskundige van een accountantskantoor. Ook kunnen wij u bijstaan tijdens een geschilprocedure.

Heeft u vragen over uittreding uit een gemeenschappelijke regeling? Neem dan contact met ons op.