Rechtspositie burgemeesters

Niet alleen wethouders, maar ook burgemeesters hebben bij hun benoeming, ontslag en arbeidsvoorwaarden een bijzondere rechtspositie. Hoewel sommige arbeidsvoorwaarden aansluiten bij die van rijksmedewerkers, is de rechtspositie van burgemeesters vastgelegd in afzonderlijke regelingen. Denk aan de Gemeentewet, het Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers, de Regeling rechtspositie decentrale politieke ambtsdragers en de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa). Ook de regels over de sollicitatieplicht en de lokale gedragscode kunnen van belang zijn.

Benoeming en ontslag burgemeester

De burgemeester wordt op aanbeveling van de gemeenteraad door de Kroon benoemd, bij koninklijk besluit. Ook ontslag vindt plaats bij koninklijk besluit.

Een burgemeester kan onder meer worden ontslagen bij het bereiken van de leeftijd van 70 jaar, op eigen verzoek, wegens ziekte of andere ongeschiktheid, bij opheffing van de gemeente of vanwege verstoorde verhoudingen tussen de burgemeester en de gemeenteraad. De ontslagprocedure hangt af van de reden voor het ontslag.

Nevenfuncties burgemeester

Een burgemeester mag in beginsel naast het burgemeesterschap nevenfuncties vervullen. Een nevenfunctie is niet toegestaan als deze een goede vervulling van het ambt belemmert. Dat geldt ook als de onpartijdigheid en onafhankelijkheid van de burgemeester, of het vertrouwen daarin, in het geding komen.

Er gelden verder regels voor de openbaarmaking van nevenfuncties en de inkomsten daaruit. Inkomsten uit niet-ambtsgebonden nevenfuncties kunnen onder voorwaarden worden verrekend. Vergoedingen voor ambtsgebonden nevenfuncties komen in beginsel ten goede aan de gemeentekas.

Bezoldiging en onkostenvergoedingen burgemeester

De burgemeester heeft recht op bezoldiging, een eindejaarsuitkering, een vakantie-uitkering en een ambtskostenvergoeding ten laste van de gemeente. De hoogte van de bezoldiging hangt af van het aantal inwoners en volgt de indeling in gemeenteklassen. Voor andere betalingen uit de gemeentekas gelden wettelijke regels.

De burgemeester ontvangt een vaste ambtskostenvergoeding voor bijvoorbeeld representatie, vakliteratuur, excursies, contributies en ontvangsten thuis. Daarnaast kan de burgemeester aanspraak maken op specifieke vergoedingen en voorzieningen, bijvoorbeeld voor een computer, telefoon of verhuizing.

Integriteit en gedragscode burgemeester

De burgemeester heeft als ‘hoeder van de integriteit’ een voortrekkersrol bij het bevorderen van integer handelen. Ook van de burgemeester zelf wordt verwacht dat deze handelt zoals een goed politiek ambtsdrager betaamt.

Iedere gemeente heeft op grond van de Gemeentewet een gedragscode voor de burgemeester. De gemeenteraad stelt deze code vast. De code geeft een nadere invulling aan de wettelijke regels over integriteit en is bedoeld om belangenverstrengeling en onjuist gebruik van publieke middelen te voorkomen.

Heeft u vragen over de rechtspositie van de burgemeester?

Twijfelt u of een bepaalde vergoeding mag worden toegekend? Heeft u vragen over nevenfuncties of integriteit? Onze juristen kennen de regels over de rechtspositie van burgemeesters en hebben ervaring met integriteitsvraagstukken binnen het openbaar bestuur. Neem contact op of bel 079 - 363 19 19.