Rechtspositie raadsleden en commissieleden

Raadsleden zijn de volksvertegenwoordigers van de gemeente en hebben een controlerende taak. Het raadslidmaatschap wordt beschouwd als een nevenfunctie. Raadsleden krijgen daarom geen salaris, maar een vergoeding voor hun raadswerkzaamheden en een tegemoetkoming in de kosten.

Rechtspositie raads- en commissieleden

De rechtspositie van raadsleden en commissieleden is geregeld in de Gemeentewet, het Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers, de Regeling rechtspositie decentrale politieke ambtsdragers en de lokale gedragscode. Raadsleden mogen geen andere vergoedingen ontvangen dan bij of krachtens de wet is bepaald.

Raadsvergoeding

Het raadslidmaatschap geldt als een nevenfunctie die een raadslid naast een dienstbetrekking kan vervullen. Raadsleden ontvangen daarom geen salaris of bezoldiging, maar een vergoeding voor hun werkzaamheden als raadslid: de raadsvergoeding.

De hoogte van de raadsvergoeding is afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente. Gemeenten zijn hiervoor ingedeeld in negen klassen. De gemeenteraad kan bij verordening bepalen dat maximaal 20% van de raadsvergoeding wordt uitgekeerd op basis van het aantal bijgewoonde raadsvergaderingen.

Onkosten

Naast de raadsvergoeding ontvangen raadsleden een vaste maandelijkse onkostenvergoeding voor kosten die verbonden zijn aan het raadslidmaatschap. De vergoeding is onder meer bedoeld voor individuele consumpties buiten de werkplek, attenties voor collega’s, gelegenheidskleding, reiniging van kleding, abonnementen op kranten en tijdschriften en vakliteratuur die thuis wordt ontvangen.

Daarnaast kunnen raadsleden onder bepaalde voorwaarden aanspraak maken op andere vergoedingen of tegemoetkomingen, bijvoorbeeld voor loopbaanoriëntatie, een ziektekostenverzekering, scholing en reiskosten.

Commissieleden

Commissieleden kunnen door de gemeenteraad, het college of de burgemeester worden benoemd als lid van een raadscommissie (artikel 82 Gemeentewet), bestuurscommissie (artikel 83 Gemeentewet) of andere commissie (artikel 84 Gemeentewet).

Commissieleden die geen raadslid zijn, ontvangen een vergoeding per bijgewoonde commissievergadering. De hoogte van die vergoeding is afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente. Op grond van een lokale verordening kan in bepaalde gevallen een hogere vergoeding worden toegekend, bijvoorbeeld wanneer bijzondere beroepsmatige deskundigheid nodig is of de vergoeding niet in redelijke verhouding staat tot de taak. Commissieleden kunnen ook aanspraak maken op een reis- en verblijfkostenvergoeding.

Zijn commissieleden ook lid van de gemeenteraad? Dan ontvangen zij alleen in de uitzonderingsgevallen die het Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers noemt een afzonderlijke vergoeding voor het commissiewerk.

Integriteit

De gemeenteraad is op grond van de Gemeentewet verplicht om gedragscodes voor zichzelf en de gemeentelijke bestuurders vast te stellen. Deze codes geven richting aan integer handelen binnen het gemeentebestuur.

Advies over de rechtspositie van raads- en commissieleden

Heeft u vragen over de toepassing van de rechtspositionele regels voor raads- of commissieleden? De juristen van Vijverberg adviseren u graag. Neem contact met ons op.