Wet Bibob: voorkomen van criminele inmenging

De Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) helpt overheden voorkomen dat zij onbedoeld criminele activiteiten faciliteren. Op grond van deze wet kunnen bestuursorganen en rechtspersonen met een overheidstaak onder voorwaarden een vergunning, subsidie, overheidsopdracht of vastgoedtransactie weigeren of intrekken als het risico bestaat dat deze wordt gebruikt voor strafbare feiten of het benutten van crimineel verkregen voordelen.

Laatste redmiddel

De Wet Bibob geldt als een laatste redmiddel. Eerst moet worden onderzocht of andere juridische weigeringsgronden of instrumenten kunnen worden ingezet.

Als die geen uitkomst bieden, kan het bestuursorgaan een eigen Bibob-onderzoek uitvoeren. Biedt dat onvoldoende duidelijkheid, dan kan advies worden gevraagd aan het Landelijk Bureau Bibob (LBB).

Eigen onderzoek door bestuursorganen

Op grond van artikel 7a van de Wet Bibob kunnen bestuursorganen zelf onderzoek doen. Dit gebeurt vaak op basis van vooraf vastgesteld Bibob-beleid.

Het onderzoek richt zich op de vraag of het risico bestaat dat bijvoorbeeld een vergunning, subsidie, overheidsopdracht of vastgoedtransactie wordt misbruikt. Daarbij kan informatie worden opgevraagd bij verschillende instanties. Ook kunnen relevante zakelijke relaties van de betrokkene bij het onderzoek worden betrokken.

Betrokkenen moeten de voor het onderzoek benodigde gegevens verstrekken. Hiervoor worden Bibob-formulieren gebruikt.

Advies van het Landelijk Bureau Bibob

Wanneer het eigen onderzoek onvoldoende duidelijkheid biedt, kan een bestuursorgaan het LBB om advies vragen op grond van artikel 9 van de Wet Bibob. Het LBB voert vervolgens een uitgebreider onderzoek uit en heeft toegang tot aanvullende informatiebronnen.

Het advies kan verschillende conclusies bevatten:

• er is sprake van een ernstig gevaar;
• er is sprake van een mindere mate van gevaar;
• er is geen gevaar of geen gevaar gebleken.

Het advies van het LBB is niet bindend. Het bestuursorgaan blijft zelf verantwoordelijk voor het besluit en moet beoordelen of de feiten en omstandigheden de conclusie van het advies kunnen dragen.

Geheimhouding en motivering

Voor informatie die in het kader van de Wet Bibob wordt verkregen, gelden strikte regels voor geheimhouding. Bij het gebruik van een LBB-advies in de besluitvorming moet daarom zorgvuldig worden beoordeeld welke informatie met de betrokkene of andere partijen mag of moet worden gedeeld.

Tegelijkertijd moet het uiteindelijke besluit voldoende worden gemotiveerd. Dat vraagt om een zorgvuldige afweging tussen geheimhouding en de mogelijkheid voor een betrokkene om zich tegen het besluit te verweren.

Besluitvorming en vervolgstappen

Na het eigen onderzoek of een advies van het LBB kan het bestuursorgaan besluiten een vergunning, subsidie, overheidsopdracht of vastgoedtransactie te weigeren of in te trekken. De maatregel moet in verhouding staan tot de mate van gevaar en de ernst van de mogelijke strafbare feiten.

Onder omstandigheden kunnen ook voorschriften aan een beschikking worden verbonden om het gevaar te beperken.

Een Bibob-toets kan alleen worden uitgevoerd als daarvoor een wettelijke bevoegdheid bestaat. Welke mogelijkheden er zijn, hangt daarom mede af van het type beschikking of transactie.

Juridische ondersteuning bij de Wet Bibob

Twijfelt u over de uitvoering van een Bibob-onderzoek, het aanvragen of beoordelen van een LBB-advies of het daaropvolgende besluit? Wij adviseren over de toepassing van de Wet Bibob en kunnen ondersteunen bij het opstellen en beoordelen van besluiten.

Ook kunnen onze advocaten en adviseurs u bijstaan in bezwaar- en beroepsprocedures.

Bel ons op 079 - 3631919 of stuur onze specialisten een e-mail.