Onvrijwillige zorg onder de Wet zorg en dwang

De Wet zorg en dwang (Wzd) regelt dat mensen met een psychogeriatrische aandoening of een verstandelijke beperking in bepaalde situaties tegen hun wil zorg kunnen krijgen. Dit kan nodig zijn om ernstig nadeel voor henzelf of anderen te voorkomen. Onvrijwillige zorg is een uiterste maatregel en wordt alleen toegepast als er geen minder ingrijpende mogelijkheden zijn.

Het kan voorkomen dat iemand met een psychogeriatrische aandoening of verstandelijke beperking ook een psychische stoornis heeft. Dan moet worden bepaald welke problematiek op de voorgrond staat en of de Wzd of de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) van toepassing is.

Beschikking tot inbewaringstelling door de burgemeester

Wanneer een spoedopname noodzakelijk is en de reguliere machtigingsprocedure niet kan worden afgewacht, kan de burgemeester op grond van de Wzd een beschikking tot inbewaringstelling afgeven. Dit kan alleen als:

• sprake is van ernstig nadeel voor de betrokkene zelf of anderen als gevolg van de aandoening of beperking;
• opname en verblijf noodzakelijk en passend zijn om dit nadeel te voorkomen;
• minder ingrijpende mogelijkheden niet toereikend zijn.

In acute situaties is het voldoende als een ernstig vermoeden bestaat dat het nadeel het gevolg is van de aandoening of beperking. Volledige zekerheid is op dat moment nog niet vereist.

Voordat de burgemeester een inbewaringstelling kan opleggen, moet een arts de betrokkene onderzoeken en een verklaring afgeven waaruit blijkt dat sprake is van ernstig nadeel en onvrijwilligheid. Binnen 24 uur na afgifte van de beschikking moet aan de betrokkene een advocaat worden toegewezen, tenzij hij of zij daartegen bedenkingen heeft.

Geldigheidsduur en verlenging

De inbewaringstelling moet binnen 24 uur na afgifte van de beschikking ten uitvoer worden gelegd en duurt maximaal drie dagen.

Binnen deze periode kan het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ) de rechter verzoeken de inbewaringstelling voort te zetten. De rechter beslist binnen drie dagen op dit verzoek en kan de inbewaringstelling voor maximaal zes weken voortzetten.

Procedurele eisen

De burgemeester moet de betrokkene en diens vertegenwoordiger een afschrift van de beschikking verstrekken. Ook moeten het CIZ en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) worden geïnformeerd.

Omdat voor het vervolg van de procedure korte wettelijke termijnen gelden, is het belangrijk dat het CIZ tijdig over de benodigde informatie en stukken beschikt.

Juridische ondersteuning bij een inbewaringstelling

Een beschikking tot inbewaringstelling vraagt om snel en zorgvuldig handelen. Binnen korte tijd moeten verschillende procedurele stappen worden gezet en moet het dossier op orde zijn.

Onze advocaten en adviseurs adviseren gemeenten over de toepassing van de Wet zorg en dwang en de procedure rond een inbewaringstelling. Wij kunnen de burgemeester ondersteunen bij het opstellen en beoordelen van een beschikking en bijstaan in een juridische procedure.

Bel ons op 079 - 3631919 of stuur onze specialisten een e-mail.