Persoonsgegevens, politiegegevens en de Wet open overheid

Geschreven door: mr. Arjo Buurma

Verwerkt de politie persoonsgegevens voor haar politietaak, dan zijn dat politiegegevens. Deze gegevens vallen onder de Wet politiegegevens (Wpg) en niet onder het regime van de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Als om openbaarmaking van politiegegevens wordt gevraagd, is daar niet de Wet open overheid (Woo) op van toepassing, maar artikel 25 van de Wpg. Dit oordeelt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, hierna de Afdeling, in een uitspraak van 16 september 2026. 

Hieronder bespreken wij die uitspraak en haar betekenis voor de praktijk, waarna enkele tips volgen. Ten slotte geven wij enige informatie over ons Woo-team.

De zaak

Iemand vraagt inzage in zijn persoonsgegevens bij de AIVD. In het dossier ontdekt hij een verwijzing naar een politieproject over dierenrechtenactivisme. Hij vraagt de korpschef van de politie met een beroep op de Woo om een afschrift van alle documenten die op dit project en onderzoek betrekking hebben.

De korpschef wijst het verzoek af en stelt in de beslissing op bezwaar tegen deze afwijzing dat de gegevens waarvan om openbaarmaking wordt gevraagd op zichzelf, dan wel bezien in de context van de documenten waarin ze zijn opgenomen, politiegegevens zijn. De bijzondere openbaarmakingsregeling van de Wpg prevaleert boven de toepassing van de bepalingen van de Woo.

De rechtbank en de Afdeling volgen de korpschef. Beide instanties hebben, onder geheimhouding in het kader van het beroep, kennisgenomen van de documenten en vastgesteld dat het om twaalf Summ-IT registraties gaat. Summ-IT is het registratiesysteem van de Nederlandse politie. De rechtbank en de Afdeling stellen vast dat deze documenten politiegegevens in de zin van de Wpg bevatten en, als de documenten zouden worden ontdaan van deze politiegegevens, verstrekking daarvan zinledig zou zijn. Ook hoefde de korpschef geen inventarislijst op te stellen. De Woo kent daartoe geen verplichting en het is duidelijk hoeveel documenten er zijn gevonden, wat voor soort documenten het zijn en waarom de openbaarmaking van al deze documenten wordt geweigerd. Wel had de korpschef op grond van artikel 4.2, eerste lid, van de Woo het verzoek ter verdere behandeling door moeten sturen naar het College van procureurs-generaal.

Het oordeel van de Afdeling van 16 september 2026 bevat een duidelijke regel én twee lessen voor elk bestuursorgaan dat Woo-verzoeken behandelt.

Betekenis voor de praktijk

Politiegegevens vallen buiten de Woo

Op inzage in (de eigen) persoonsgegevens is artikel van de 15 AVG van toepassing. Als in het kader van de Woo om openbaarmaking van informatie wordt gevraagd, worden persoonsgegevens in beginsel onleesbaar gemaakt op grond van de eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer. Persoonsgegevens die zijn verwerkt in het kader van de politietaak, zijn echter politiegegevens. Deze uitspraak maakt duidelijk dat als om openbaarmaking van politiegegevens in documenten wordt gevraagd, daarop niet het openbaarmakingsregime van de Woo of het inzagerecht van de AVG van toepassing is, maar de spelregels van de Wpg. 

In artikel 25 van de Wpg is het recht op inzage in de (eigen) politiegegevens vastgelegd. Of bepaalde informatie als persoonsgegeven dient te worden aangemerkt, hangt onder meer af van de vraag of aan de hand van die gegevens een natuurlijk persoon identificeerbaar is. Daarvoor is bepalend of die gegevens alleen of in combinatie met andere gegevens zo kenmerkend zijn voor die persoon dat deze daarmee kan worden geïdentificeerd. Het gaat om alle middelen die iemand redelijkerwijs kan inzetten om de persoon te identificeren. Informatie is dus sneller herleidbaar tot een persoon dan het lijkt. En als die persoonsgegevens zijn verwerkt in het kader van de uitoefening van de politietaak, zijn het politiegegevens en is daar het regime van de Wpg op van toepassing. 

In het geval van een verzoek tot openbaarmaking op grond van de Woo worden politiegegevens in de documenten onleesbaar gemaakt, omdat ze niet onder het regime van de Woo vallen. Als er vervolgens geen inhoudelijk zinvolle informatie meer overblijft, mag openbaarmaking van het gehele document worden geweigerd. Dit dient overigens nog wél te worden beoordeeld. In zijn algemeenheid is de Woo op documenten die door de politie zijn opgemaakt, gewoon van toepassing. Slechts op de daarin opgenomen politiegegevens is de Woo niet van toepassing. Blijft er na het onleesbaar maken van de politiegegevens nog andere informatie over die inhoudelijk relevant en begrijpelijk is, dan dient die informatie gewoon openbaar te worden gemaakt, tenzij er sprake is van één van de uitzonderingsgronden van artikel 5.1 of 5.2 van de Woo (bijvoorbeeld omdat daarmee de opsporing en vervolging van strafbare feiten wordt belemmerd).

Inventarislijst: soms handig, niet altijd verplicht

Interessant in deze uitspraak is verder de overweging dat de Woo geen verplichting kent een inventarislijst op te stellen. De Afdeling bevestigt eerst haar vaste jurisprudentie dat als een bestuursorgaan de zoekslag naar de relevante documenten goed kan uitleggen, het aan de verzoeker is om aannemelijk te maken dat een bepaald document ontbreekt. Vervolgens overweegt de Afdeling dat uit het zorgvuldigheidsbeginsel kan voortvloeien dat bij het besluit tot openbaarmaking een inventarislijst wordt opgesteld. Een inventarislijst kan inzicht bieden in de wijze van besluitvorming door het bestuursorgaan. In deze zaak is het echter duidelijk om welke documenten het gaat (twaalf Summ-IT registraties). De korpschef heeft in dit geval voldoende duidelijk gemaakt hoeveel documenten er zijn gevonden, wat voor soort documenten het zijn en waarom de openbaarmaking van al deze documenten wordt geweigerd. Daarom was een inventarislijst niet verplicht.

Weet je dat een ander bestuursorgaan documenten heeft? Stuur het verzoek door

Tot slot maakt de uitspraak duidelijk dat de korpschef wist of had kunnen weten dat er mogelijk informatie onder het College van procureurs-generaal berust. De korpschef had het Woo-verzoek daarom door moeten zenden naar of navraag moeten doen bij dat college.

Tips

• Beoordeel bij een Woo-verzoek of in de stukken persoonsgegevens voorkomen die zijn verwerkt in het kader van de uitoefening van de politietaak.
• Beoordeel alle documenten op alineaniveau. Alleen informatie die politiegegevens vormt, kan onleesbaar worden gemaakt omdat die niet onder de Woo valt. De andere informatie valt daar wel onder en moet worden beoordeeld aan de hand van de artikelen 5.1 en 5.2 van de Woo. Alleen als er zoveel informatie onleesbaar wordt gemaakt dat er geen zinvolle informatie meer overblijft, kan openbaarmaking van het gehele document worden geweigerd.
• Zorg dat de wijze waarop naar de documenten is gezocht goed kan worden uitgelegd. Als dat lukt, is het aan de verzoeker om aannemelijk te maken dat er meer documenten moeten zijn. Een inventarislijst mag, maar is niet verplicht als duidelijk is om welke documenten het gaat en waarom die wel of niet openbaar worden gemaakt.
• Als bekend is of redelijkerwijs kan worden aangenomen dat bij een ander bestuursorgaan documenten berusten over hetzelfde onderwerp, stuur het verzoek dan door naar of neem contact op met dit andere bestuursorgaan.

Ondersteuning nodig? Schakel ons Woo-team in!

Woo-verzoeken zijn soms omvangrijk en complex. Daarom hebben wij een gespecialiseerd Woo-team opgericht. Ons Woo-team bestaat uit ervaren juridisch adviseurs en juridisch medewerkers die de uitvoering voor hun rekening nemen.

Ons team werkt volgens een beproefde methode en heeft ruime ervaring met Woo-software. Wij geloven in de kracht van slimme software, gecombineerd met de zorgvuldigheid en kennis van ons team. Met onze expertise op complexe dossiers kunnen wij het hele proces voor u begeleiden: van het eerste verzoek tot de eventuele juridische procedure. Dat maakt ons uniek.

Wilt u dat wij u ondersteunen bij een Woo-verzoek? Neem dan contact op om de mogelijkheden te bespreken. Wij helpen u graag.