Quasi-inbesteden en uitsluitend recht

Niet iedere overheidsopdracht hoeft te worden aanbesteed. Onder bepaalde voorwaarden kan een aanbestedende dienst een opdracht rechtstreeks gunnen, bijvoorbeeld  op basis van quasi-inbesteding of op basis van een alleenrecht. Voor beide uitzonderingen gelden specifieke voorwaarden.

Quasi-inbesteden

Bij quasi-inbesteden gunt een aanbestedende dienst een opdracht rechtstreeks aan een afzonderlijke rechtspersoon waarop zij toezicht uitoefent alsof het een eigen organisatieonderdeel is. Daarnaast moet deze rechtspersoon meer dan 80% van zijn activiteiten verrichten in het kader van de taken die zijn opgedragen door de aanbestedende dienst of diensten die toezicht op hem uitoefenen.

Of aan de voorwaarden voor quasi-inbesteden wordt voldaan, hangt af van verschillende omstandigheden. Zo moet onder meer worden gekeken naar de zeggenschap over de rechtspersoon, de activiteiten die deze verricht en eventuele deelname van privaat kapitaal.

Is aan de wettelijke voorwaarden voldaan? Dan kan de opdracht zonder aanbestedingsprocedure worden gegund.

Uitsluitend recht

Ook een uitsluitend recht kan onder voorwaarden een uitzondering vormen op de aanbestedingsplicht. Een aanbestedende dienst kan dan een opdracht rechtstreeks gunnen aan een andere aanbestedende dienst die op grond van een bekendgemaakte wettelijke of bestuursrechtelijke bepaling over een uitsluitend recht beschikt.

Aan deze uitzondering zijn voorwaarden verbonden. Het is daarom belangrijk vooraf te beoordelen of het uitsluitend recht rechtsgeldig is gevestigd en of aan de aanbestedingsrechtelijke voorwaarden voor rechtstreekse gunning wordt voldaan.

Voorbehouden opdrachten

Voor sociale werkvoorzieningen en ondernemingen die de maatschappelijke en professionele integratie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt als belangrijkste doel hebben, bestaat nog een andere mogelijkheid. Een aanbestedende dienst kan onder voorwaarden de deelname aan een aanbestedingsprocedure voorbehouden aan dergelijke organisaties.

Dit betekent niet dat de opdracht rechtstreeks aan een specifieke organisatie kan worden gegund. Dit betekent dat uitsluitend sociale werkvoorzieningen en/of ondernemingen die de maatschappelijke en professionele integratie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt tot doel hebben kunnen inschrijven op de aanbesteding. 

Wet Markt & Overheid

De Wet Markt & Overheid is van toepassing wanneer een aanbestedende dienst economische activiteiten aanbiedt op een vrije markt. Hierbij kan gedacht worden aan het aanbieden van schoonmaakwerkzaamheden, cateringwerkzaamheden of groenwerkzaamheden door mensen met aan afstand tot de arbeidsmarkt.

Bij quasi-inbesteden en het vestigen van een uitsluitend recht speelt de Wet Markt & Overheid -als hoofdregel- geen rol spelen, omdat er in geval van een quasi-inbesteding of uitsluitend recht geen sprake is van een economische activiteit maar een taak van algemeen belang die niet van industriële of commerciële aard is. Is er sprake van een taak van algemeen belang die van industriële of commerciële aard is dan is de Wet Markt & Overheid wel van toepassing. De Wet Markt & Overheid  maken deel uit van de Mededingingswet en zijn bedoeld om oneerlijke concurrentie door overheden te voorkomen wanneer zij economische activiteiten verrichten.

De Wet Markt & Overheid kent verschillende gedragsregels. Zo moeten overheden in beginsel de integrale kosten van economische activiteiten doorberekenen en mogen zij overheidsbedrijven niet bevoordelen ten opzichte van concurrerende ondernemingen.

Of de Wet Markt & Overheid van toepassing is en welke verplichtingen daaruit volgen, hangt af van de concrete situatie.

Heeft u vragen over quasi-inbesteden, alleenrecht of de Wet Markt & Overheid? Neem contact op met onze specialisten: 079 - 3631919 of mail ons.