Autoriteit Persoonsgegevens: nieuw hulpmiddel helpt bestuursorganen bij verantwoorde inzet van generatieve AI
Steeds meer bestuursorganen experimenteren met generatieve AI-toepassingen, zoals Microsoft Copilot, ChatGPT en Gemini. Deze systemen kunnen de efficiëntie vergroten, maar brengen ook privacyrisico's met zich mee wanneer zij toegang krijgen tot documenten of persoonsgegevens. Om bestuursorganen en andere organisaties hierbij te ondersteunen heeft de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) een praktisch hulpmiddel gepubliceerd dat laat zien hoe generatieve AI in overeenstemming met de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) kan worden ingezet. De AP heeft daarnaast een AVG-handreiking voor ontwikkelaars van generatieve AI-modellen gemaakt.
Praktisch hulpmiddel
Het hulpmiddel helpt organisaties die generatieve AI-toepassingen toegang willen geven tot bestaande bestanden of (persoons)gegevens. Organisaties kunnen hiermee beoordelen of het gebruik van generatieve AI voldoet aan de eisen van de AVG.
Het hulpmiddel begeleidt organisaties in drie stappen:
- de voorbereiding op de inzet van generatieve AI;
- de keuze voor een specifiek AI-systeem;
- de daadwerkelijke implementatie en het gebruik binnen de organisatie.
Per stap beantwoordt de organisatie verschillende stellingen en licht zij haar keuzes toe. Het volgen van deze stappen draagt bij aan het voldoen aan de verantwoordingsplicht uit de AVG. Belangrijk om te weten is dat dit hulpmiddel geen vervanging is voor een gegevensbeschermingseffectbeoordeling (DPIA). Het enkel invullen van het hulpmiddel is daarom niet voldoende om aan de AVG te voldoen. Het dient als ondersteuning.
AI-verordening en AVG
De publicaties van de AP vormen niet het eerste kader voor het gebruik van AI. Sinds 1 augustus 2024 geldt ook de AI-verordening, die regels stelt voor de veilige en transparante inzet van AI-systemen. Waar de AI-verordening zich richt op het bredere gebruik van AI, richt het hulpmiddel van de AP zich specifiek op de AVG en is het van toepassing wanneer bij het gebruik van AI persoonsgegevens worden verwerkt.
Zie voor een uitgebreidere toelichting op de AI-verordening onze publicatie Uitvoeringswet AI-verordening: veel toezichthouders, weinig nationale regels.
Wat betekent dit voor organisaties?
Organisaties die generatieve AI willen inzetten, moeten vooraf bewuste keuzes maken over de wijze waarop zij deze technologie gebruiken. Het hulpmiddel van de AP biedt daarbij ondersteuning:
- Organisaties kunnen het hulpmiddel gebruiken om de risico’s van generatieve AI in kaart te brengen en te beoordelen of het gebruik voldoet aan de AVG.
- Organisaties moeten hun keuzes en maatregelen vastleggen, zodat zij kunnen aantonen dat zij zorgvuldig met persoonsgegevens omgaan.
- Het hulpmiddel helpt bij de voorbereiding en implementatie van generatieve AI, maar neemt andere verplichtingen, zoals het uitvoeren van een DPIA, niet weg.
- Organisaties moeten bij de inzet van generatieve AI zowel de AVG als de AI-verordening naleven.
Advies en cursussen
Heeft u vragen of wenst u advies over het (verder) inzetten van AI? Neem dan gerust contact met ons op via 079 - 3631919. Onze adviseurs en advocaten denken graag met u mee.
Daarnaast verzorgen wij regelmatig cursussen over de AVG. Op 17 december 2026 staat de verdiepingscursus AVG weer op de planning. Inschrijven kan via onze website. Meer informatie? Of interesse in een incompany cursus? Bel ons: 079-3631919. Of mail ons. Wij helpen u graag.