Meer zekerheid bij langdurig verzuim: wat betekent het nieuwe wetsvoorstel RIV-toets voor werkgevers?

Werkgevers kennen het dilemma. Twee jaar lang investeren zij in de re-integratie van een zieke medewerker, volgen het advies van de bedrijfsarts en houden een zorgvuldig dossier bij. Toch kan UWV achteraf oordelen dat de inspanningen onvoldoende waren, met een loonsanctie van maximaal één extra jaar als gevolg. Het kabinet wil aan die onzekerheid een einde maken. De ministerraad heeft op 10 juli 2026 ingestemd met een wetsvoorstel dat het advies van de bedrijfsarts leidend maakt bij de RIV-toets van UWV. 

Voor HR-professionals, leidinggevenden en casemanagers is dit een relevante ontwikkeling die, als alles volgens de planning verloopt, vanaf 1 januari 2028 werkelijkheid wordt.

Wat verandert er?

Nu beoordeelt UWV na twee jaar ziekte of werkgever en werknemer voldoende re-integratie-inspanningen hebben geleverd. Daarbij kan een verzekeringsarts van UWV anders oordelen dan de bedrijfsarts over de belastbaarheid van de werknemer. Dat verschil van inzicht kan leiden tot een loonsanctie voor de werkgever. 
In het nieuwe wetsvoorstel wordt het advies van de bedrijfsarts over de belastbaarheid van de werknemer leidend. Volgt de werkgever dat advies, dan voldoet hij in beginsel aan zijn verplichtingen op dit punt. UWV zal het medische oordeel van de bedrijfsarts niet opnieuw inhoudelijk toetsen.

Wat zijn de voordelen voor werkgevers?

1. Meer rechtszekerheid
Het grootste voordeel is voorspelbaarheid. Werkgevers weten vooraf beter waar zij aan toe zijn. Wie het advies van de bedrijfsarts zorgvuldig opvolgt, loopt minder risico dat UWV achteraf tot een andere medische beoordeling komt. 

2. Minder kans op een loonsanctie
Veel werkgevers ervaren een loonsanctie als onrechtvaardig wanneer zij juist hebben gehandeld op basis van deskundig advies. Het wetsvoorstel verkleint de kans op sancties die uitsluitend voortkomen uit een verschil van medisch inzicht tussen bedrijfsarts en verzekeringsarts. 

3. Betere uitvoerbaarheid
Vooral in complexe verzuimdossiers, biedt de nieuwe regeling meer houvast. HR, leidinggevende, casemanager en bedrijfsarts kunnen zich richten op re-integratie in plaats van op het afdekken van risico's voor een mogelijke UWV-beoordeling.

Zijn er ook nadelen?

Ja. Als straks het advies van de bedrijfsarts leidend is voor de RIV-toets, dan betekent dit automatisch dat de werkgever bij die toets  afhankelijk is van de kwaliteit van het advies van de bedrijfsarts.

Grotere afhankelijkheid van één oordeel

Wanneer het oordeel van de bedrijfsarts leidend wordt, neemt het belang van diens deskundigheid en onderbouwing toe. Een onduidelijk of onvoldoende gemotiveerd advies kan grote gevolgen hebben voor de re-integratieaanpak. Hoewel de werkgever meer zekerheid krijgt, blijft de kwaliteit van de arbodienstverlening cruciaal. Een kritische houding van de werkgever op de adviezen van de bedrijfsarts is straks nog belangrijker dan nu. Is het advies duidelijk, sluit het aan bij het beeld dat de werkgever heeft bij de re-integratie mogelijkheden en bovenal is het advies uitvoerbaar? 

Minder corrigerende werking

De huidige systematiek kent feitelijk een tweede medische blik door UWV. Die extra controle verdwijnt grotendeels. Terecht roept dit de kritische vraag op of het wenselijk is dat met de nieuwe wet onjuiste oordelen, bijvoorbeeld voor wat betreft de belastbaarheid, niet langer worden gecorrigeerd. 

Geen vrijbrief voor passiviteit

Het wetsvoorstel ontslaat werkgevers niet van hun re-integratieverplichtingen. Ook straks zal UWV blijven beoordelen of werkgever en werknemer voldoende inspanningen hebben geleverd. Het medische oordeel wordt leidend, maar de uitvoering van de re-integratie blijft de verantwoordelijkheid van de werkgever. 

Wat moeten werkgevers nu al doen en blijven doen?

Hoewel het wetsvoorstel nog door de Tweede Kamer moet worden behandeld, is dit een goed moment om de verzuimaanpak tegen het licht te houden.

1. De kwaliteit van de adviezen wordt nog belangrijker. Zorg voor duidelijke rapportages, tijdige terugkoppeling en goed onderbouwde adviezen.
2. Documenteer niet alleen wat de bedrijfsarts adviseert, maar ook welke acties daarop zijn ondernomen.
3. Goed samenspel tussen HR, casemanager en bedrijfsarts en regelmatig afstemmen is noodzakelijk. Ook moet iedereen dezelfde informatiebasis hebben. 
4. Ook met het nieuwe wetsvoorstel blijven een volledig dossier, passende interventies en aantoonbare inspanningen noodzakelijk. Houd het dossier daarom goed bij, zorg dat het actueel en volledig is.

Conclusie

Voor werkgevers in de publieke en semipublieke sector is dit wetsvoorstel vooral goed nieuws. Het vermindert de onzekerheid rondom de RIV-toets en maakt de uitkomst van langdurige verzuimtrajecten beter voorspelbaar. Tegelijkertijd verschuift het zwaartepunt nog sterker naar de bedrijfsarts. Als sprake is van kwalitatief goede Arbo-begeleiding en adviezen en deze zorgvuldig opgevolgd én vastgelegd worden, lijkt de belangrijkste winst van deze wetswijziging binnen te halen: meer zekerheid en minder verrassingen achteraf.