Wetsvoorstel betere rechtsbescherming aanbesteden

De rechtsbescherming van ondernemers bij aanbestedingen staat al langere tijd ter discussie. Met name mkb-bedrijven ervaren in de praktijk dat het lastig kan zijn om effectief bezwaar te maken tegen beslissingen van aanbestedende diensten. Om die positie te versterken, ligt momenteel het wetsvoorstel Betere rechtsbescherming bij aanbesteden voor. Het voorstel introduceert verschillende maatregelen die moeten bijdragen aan een eerlijker, transparanter en toegankelijker aanbestedingsproces. Centraal staat het verbeteren van de klachtenafhandeling. 

Het wetsvoorstel is van toepassing op overheidsopdrachten, concessieopdrachten en speciale sectoropdrachten vanaf de Europese drempelwaarden. Voor een deel geldt het wetsvoorstel ook voor overheidsopdrachten onder deze drempelwaarden. De beoogde inwerkingtreding is nog niet definitief vastgesteld, omdat het wetsvoorstel momenteel nog in behandeling is.

Klachtenloket

Het wetsvoorstel richt zich op een laagdrempelige klachtenafhandeling voor ondernemers. Daarbij maakt het voorstel een onderscheid tussen klachten over het ontwerp van de aanbesteding en klachten over de selectie- of gunningsbeslissing. Ondernemers moeten hun klacht op tijd indienen. Daarnaast moet de aanbestedende dienst voldoende tijd en aandacht besteden aan de behandeling van de klacht. Ontwerpklachten kunnen bijvoorbeeld gaan over geschiktheidseisen, selectiecriteria, gunningscriteria of contractvoorwaarden. Het wetsvoorstel regelt voor deze klachten een tijdelijke verlenging of onderbreking van termijnen. Voor klachten bij de Commissie van Aanbestedingsexperts geldt bovendien een opschortende termijn. 

Verder bevat het wetsvoorstel alleen minimumeisen voor de klachtenprocedure. Aanbestedende diensten mogen de regeling daarom zelf verder invullen en uitbreiden. Het uitgangspunt hierbij is: ‘eerst vragen, dan klagen’. Ondernemers moeten een probleem eerst melden bij de aanbestedende dienst.  De aanbestedende dienst beantwoordt de vraag vervolgens in de nota van inlichtingen op grond van artikel 2.53 Aanbestedingswet 2012. Indien de ondernemer niet tevreden is met de beantwoording of beantwoording uitblijft, kan de desbetreffende ondernemer een klacht indienen bij het klachtenloket van de aanbestedende dienst. 

Commissie van Aanbestedingsexperts 

Voor ontwerpklachten kunnen ondernemers terecht bij de Commissie van Aanbestedingsexperts. Dit geldt wanneer het klachtenloket van de aanbestedende dienst de klacht niet op tijd behandelt of wanneer de ondernemer het niet eens is met de uitkomst van de klachtprocedure. Het wetsvoorstel wil de advisering door de Commissie versnellen. Aanbestedende diensten moeten het advies van de Commissie in beginsel afwachten. Wanneer zij van het advies afwijken, moeten zij uitleggen waarom zij dat doen volgens het ‘pas toe of leg uit’- principe.

Transparantie 

Het wetsvoorstel bevat tot slot regels over duidelijke communicatie en transparantie. Wanneer aanbestedende diensten transparant uitleggen waarom zij bepaalde keuzes maken, kunnen ondernemers deze keuzes beter begrijpen. Dit kan helpen om klachten te voorkomen.

Heeft u vragen over het wetsvoorstel of op het gebied van het aanbestedingsrecht? Neem dan contact op met onze experts.