Kabinet schrapt onderdelen uit wetsvoorstel versterking waarborgfunctie Awb

Het kabinet past het wetsvoorstel aan dat de Algemene wet bestuursrecht (Awb) menselijker moet maken. Drie onderdelen verdwijnen voorlopig, twee krijgen een aangepaste vorm en de rest blijft overeind. Aanleiding zijn de hoge uitvoeringskosten en gevolgen voor de uitvoeringspraktijk. Uitvoeringsorganisaties rekenden op minstens 300 miljoen euro per jaar aan kosten. Het kabinet reserveert vanaf 2030 structureel 10 miljoen euro. Dat schrijft minister Heerma van Binnenlandse Zaken in een brief van 11 september 2026 aan de Tweede Kamer.

Veel steun, maar ook zorgen

Het gaat om de Wet versterking waarborgfunctie Awb. Het voorstel geeft bestuursorganen meer ruimte voor de menselijke maat en meer persoonlijk contact met burgers en bedrijven. Het moet ook bijdragen aan het herstel van vertrouwen in de overheid. De Tweede Kamer vroeg hier de afgelopen jaren met meerdere moties om.

In 2024 lag het voorstel ter consultatie. De meeste reacties waren positief. UWV, DUO en de IND waarschuwden wel voor hoge kosten, extra personeel en langere wachttijden. Sommige partijen noemden het voorstel onuitvoerbaar.

Dit blijft

Het kabinet zet drie minder ingrijpende onderdelen door. Bestuursorganen moeten hun besluiten uitgebreider motiveren. Ze krijgen meer ruimte om een te laat ingediend bezwaar- of beroepschrift toch te behandelen. Ook de burgerlus blijft. Die geeft burgers in een beroepsprocedure de mogelijkheid om bijvoorbeeld hun beroepsgronden nader te onderbouwen of ingenomen stellingen aannemelijk te maken.

Het loont om nu te kijken wat dit betekent voor uw standaardmotivering en voor uw werkwijze bij termijnoverschrijding.

Dit is nog open

Over twee onderdelen beslist het kabinet later. Het eerste is een ruimere evenredigheidstoets (artikel 3:4 Awb), die moet voorkomen dat een besluit een burger of bedrijf onevenredig hard raakt. Het tweede is een norm voor persoonlijk contact. Die zou bestuursorganen verplichten contact op te nemen zodra iemand bezwaar maakt. Het kabinet heeft beide onderdelen afgezwakt. Het legt ze opnieuw voor aan de uitvoeringsorganisaties en besluit daarna of ze in de wet komen.

Dit verdwijnt voorlopig

Drie onderdelen gaan naar de langetermijnagenda: het herstellen van duidelijke fouten, burgers vaker vooraf horen bij financiële besluiten en burgers eerder inzage geven in dossierstukken.

Het kabinet onderzoekt ook of het op termijn een breder vergisrecht in de wet kan opnemen. Daarover is nog geen besluit genomen.

Hoe nu verder?

De komende maanden werkt het kabinet samen met ministeries en uitvoeringsorganisaties verder aan het voorstel. Pas na de nieuwe toetsen besluit het over de inhoud. Daarna gaat het voorstel voor advies naar de Raad van State. Ook komt er een programma dat overheidsorganisaties helpt burgergerichter te werken, onder meer met trainingen in gesprekstechnieken en mediation.

Vragen over de gevolgen voor uw organisatie?

Vijverberg Advocaten en Adviseurs volgt het wetsvoorstel op de voet. Wij helpen bestuursorganen en overheden graag om zich voor te bereiden op de nieuwe regels, bijvoorbeeld bij het inrichten van de bezwaarprocedure of het toepassen van het evenredigheidsbeginsel. Neem gerust contact met ons op via 079-3631919 of mail ons.