Zo kijken rechters naar uw arbeidsrelatie

Is sprake van een overeenkomst van opdracht of toch van een arbeidsovereenkomst? In de praktijk is dat niet altijd eenvoudig te bepalen. Wij krijgen regelmatig de vraag om overeenkomsten te beoordelen en te adviseren over mogelijk onbedoelde arbeidsovereenkomsten. In dit bericht bespreken we twee uitspraken over schijnzelfstandigheid. Aan de hand van de Deliveroo-criteria beoordelen de rechters of sprake is van een arbeidsovereenkomst.

Hoe zat het ook alweer?

In de zaak tegen Deliveroo oordeelde de Hoge Raad dat de zzp’ers die Deliveroo inhuurde feitelijk in loondienst waren. Zij werkten dus op basis van een arbeidsovereenkomst. Dat zij op papier een overeenkomst van opdracht hadden, maakte daarbij niet uit. De feitelijke situatie is namelijk bepalend.

Uit het arrest volgt dat bij de kwalificatie van een arbeidsovereenkomst alle omstandigheden van het geval in onderling verband moeten worden bekeken. De Hoge Raad noemt daarbij een tiental gezichtspunten die bij deze beoordeling helpen.

Aan de hand van deze gezichtspunten beoordelen de rechters in de onderstaande zaken of tussen partijen een arbeidsovereenkomst bestaat.

Zzp’ende beveiliger?

In ECLI:NL:GHSHE:2025:756 beantwoordt het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch deze vraag bevestigend. Het gaat om een beveiliger die op basis van een ‘zzp servicemedewerker contract’ is gaan werken. Hij stuurt facturen vanuit zijn eenmanszaak en maakt gebruik van de kleineondernemersregeling (KOR). Toch is volgens het hof geen sprake van een overeenkomst van opdracht.

Het hof kent daarbij gewicht toe aan de volgende omstandigheden:

• De beveiliger presenteert zich naar buiten toe niet als ondernemer die voor meerdere opdrachtgevers werkt. Dat hij is ingeschreven bij de Kamer van Koophandel, maakt dit niet anders.
• Door de samenstelling van de organisatie en de werkzaamheden is er weinig ruimte voor inbedding. Aan dit criterium komt daarom nauwelijks gewicht toe.
• Er is sprake van instructiebevoegdheid. De beveiligers worden ‘getagd’ en krijgen voorafgaand aan een dienst een daginstructie.
• De beveiliger draagt de bedrijfskleding van de organisatie.
• Er is geen beding dat vervanging mogelijk maakt.

Op basis van deze omstandigheden oordeelt het hof dat sprake is van een arbeidsovereenkomst. Omdat de beveiliger als werknemer wordt aangemerkt, geniet hij de bescherming van het ontslagrecht. Het hof oordeelt dan ook dat het ontslag op staande voet niet rechtsgeldig is. Gelet op alle omstandigheden is deze sanctie te zwaar.

Sociaal werknemer?

In uitspraak ECLI:NL:RBDHA:2025:10549 komt de kantonrechter tot een andere conclusie. In deze zaak heeft de opdrachtgever van een aantal gemeenten de opdracht gekregen om de noodopvang voor Oekraïners te organiseren. De verzoeker werkt als sociaal werker onder een eigen handelsnaam. Tussen partijen bestaat een overeenkomst van opdracht.

In februari 2025 stuurt de zzp’er een brief aan zijn opdrachtgever waarin hij aangeeft dat er volgens hem een grote kans is dat hij als werknemer wordt aangemerkt. Dit zou een aanzienlijke claim meebrengen. De zzp’er verzoekt de kantonrechter daarom om betaling van salaris en een aantal andere aanspraken die bij een arbeidsovereenkomst horen.

De kantonrechter gaat daar niet in mee en oordeelt dat sprake is van een overeenkomst van opdracht. Daarbij acht de kantonrechter de volgende omstandigheden relevant:

• Het noodhulpprogramma had een tijdelijk karakter. Verlenging van het werk was afhankelijk van besluiten van gemeenten.
• De zzp’er heeft aangegeven niet bij de opdrachtgever in dienst te willen treden.
• De zzp’er heeft zelf een overeenkomst van opdracht met een eigen logo voorgesteld. Ook hebben partijen onderhandeld over het tarief.
• De zzp’er stuurde facturen op basis van een uurtarief van € 55. Er werden geen loonstroken verstrekt.
• Het ondernemersrisico voor de zzp’er is groter dan dat van een werknemer.
• De zzp’er heeft zich ook verder als ondernemer gedragen. Hij staat ingeschreven in het handelsregister, factureert onder zijn handelsnaam, vermeldt op LinkedIn dat hij voor verschillende opdrachtgevers werkt en beschikt over een eigen website.

Alles overwegend oordeelt de kantonrechter dat sprake is van een overeenkomst van opdracht.

Update oktober 2026

Inmiddels ligt de nieuwe Zelfstandigenwet ter internetconsultatie. Het wetsvoorstel introduceert een zelfstandigentoets en een werkrelatietoets, waarmee zzp'ers en opdrachtgevers vooraf meer zekerheid moeten krijgen over hun arbeidsrelatie. Lees meer over de voorgestelde Zelfstandigenwet.

Tot slot

Deze zaken laten zien dat het onderscheid tussen een overeenkomst van opdracht en een arbeidsovereenkomst niet altijd eenvoudig te maken is. De afspraken op papier zijn daarbij niet op zichzelf bepalend. Ook de omstandigheden waaronder in de praktijk wordt gewerkt, spelen een rol.

Twijfelt u over de kwalificatie van een arbeidsrelatie? Onze advocaten en adviseurs kunnen de afspraken en de feitelijke samenwerking beoordelen. Neem gerust contact met ons op.