Wnra - Wet normalisering rechtspositie ambtenaren en ontslagrecht

Door de Wet normalisering rechtspositie ambtenaren (Wnra) wordt de ambtelijke aanstelling omgezet in een civielrechtelijke arbeidsovereenkomst. Wat betekent dat voor het ontslagrecht?

Ontslaggronden na normalisering

In het ambtenarenrecht geldt een gesloten ontslagstelsel. Een ambtenaar kan alleen worden ontslagen op grond van een in de regelgeving genoemde ontslaggrond.

Ook in het civiele recht geldt (sinds 1 juli 2015) een gesloten ontslagsysteem. De (acht) ontslaggronden zijn in de wet (het BW) opgenomen. Het gaat bijvoorbeeld om:

Daarnaast kent het civiele recht twee ontslagvormen die het ambtenarenrecht niet kent, namelijk het ontslag tijdens proeftijd en het ontslag op staande voet.

Na normalisering: preventieve ontslagtoets door UWV of kantonrechter

In het ambtenarenrecht geldt op grond van de Awb dat voordat een definitief ontslagbesluit kan worden genomen de ambtenaar in de gelegenheid moet worden gesteld zijn zienswijze daarover te geven. Er gaat aan het ontslag een interne toetsing (door de werkgever) vooraf.

Anders dan het ambtenarenrecht, kent het civiele arbeidsrecht een zogenaamde preventieve ontslagtoets door een andere instantie, namelijk UWV Werkbedrijf (hierna: UWV) of de kantonrechter. De werkgever moet voordat hij een werknemer kan ontslaan een ontslagvergunning vragen bij UWV of ontbinding vragen bij de kantonrechter. Aan het ontslag gaat een beoordeling door UWV of kantonrechter vooraf. Er zijn na normalisering twee routes:

  • als de arbeidsovereenkomst door de kantonrechter wordt ontbonden, kan de werknemer in hoger beroep bij het Gerechtshof (en daarna eventueel naar de Hoge Raad);
  • als de werkgever (na toestemming van UWV) de arbeidsovereenkomst beëindigt door opzegging, kan de werknemer een verzoekschriftprocedure starten bij de kantonrechter. Daarna kan hij eventueel weer in hoger beroep bij het Gerechtshof (en naar de Hoge Raad).

De ontslaggrond bepaalt welke route de werkgever moet bewandelen. De werkgever moet naar UWV Werkbedrijf voor een ontslag wegens bedrijfseconomische reden (reorganisatieontslag) of ontslag wegens arbeidsongeschiktheid. Gaat het bijvoorbeeld om een ontslag wegens disfunctioneren (ongeschiktheidsontslag) of een verstoorde arbeidsverhouding, moet de werkgever naar de kantonrechter. Indien UWV of de kantonrechter het ontslag niet goedkeurt, kan de werkgever de werknemer niet rechtsgeldig ontslaan. Wel kan de werkgever die het niet eens is met het oordeel van UWV of kantonrechter, een juridische procedure starten bij de kantonrechter respectievelijk het Gerechtshof.

Er is geen preventieve ontslagtoets vereist voor een ontslag op staande voet of een ontslag tijdens de proeftijd.

Verplichte bezwarenprocedure?

Als een werknemer het over zijn ontslag niet eens is met zijn werkgever kan hij niet op grond van het civiele ontslagrecht in bezwaar gaan of beroep instellen bij de bestuursrechter.

Het civiele ontslagrecht kent geen verplichte bezwarenprocedure. Het is echter mogelijk dat daarover afspraken worden gemaakt in een cao. Het is denkbaar dat afgesproken wordt dat de ambtenaar eerst bezwaar mag of moet maken voordat een procedure bij UWV of kantonrechter wordt gestart.

Bedenktijd bij vaststellingsovereenkomst

Zowel in het ambtenarenrecht als in het civiele recht kunnen ambtenaren of werknemers afspraken maken om hun dienstverband in onderling overleg (met wederzijds goedvinden) te beëindigen. De afspraken worden vastgelegd in een overeenkomst die in het ambtenarenrecht (vaak) vertrekregeling wordt genoemd; in het civiele recht vaststellingsovereenkomst.

Een belangrijk verschil is dat in het civiele recht de werknemer na ondertekening van de overeenkomst een wettelijke bedenktijd van twee weken heeft. De werknemer kan binnen twee weken zonder opgaaf van redenen schriftelijk op zijn beslissing terugkomen en de vaststellingsovereenkomst ontbinden. Dit recht gaat dus straks na normalisering ook voor overheidswerknemers gelden.

Advies nodig?

Bel ons: 079-3631919 of stuur een mail. Wij helpen u graag.

Ontvang ons cursusaanbod

Volg ons op social media

Ontvang onze publicaties

Volg ons op social media