Rechtspositie wethouders

Wet- en regelgeving

De rechtspositie van de wethouder is gecompliceerd omdat die in diverse wet- en regelgeving is vastgelegd (Gemeentewet, Rechtspositiebesluit wethouders, Regeling rechtspositie wethouders, Besluit Taakduur Publiekrechtelijke Colleges, Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa), Besluit pensioen politieke ambtsdragers, Besluit sollicitatieplicht Appa voor gewezen politieke ambtsdragers en Regeling toedeling opsporingstaken Appa) en toegelicht in diverse circulaires en brochures. Ook kan de raad lokaal, in een verordening, rechtspositionele aanspraken regelen.

Bezoldiging wethouders en vergoedingen

De wethouder ontvangt bezoldiging voor zijn werkzaamheden (Rechtspositiebesluit wethouders, Bezoldigingstabel), waarvan de hoogte afhankelijk is van het aantal inwoners. Ook ontvangt hij een vakantie-uitkering in mei en een eindejaarsuitkering in november. Indien de wethouder deeltijd werkt en/of gedurende een deel van het kalenderjaar zijn ambt uitoefent, worden de bezoldiging, de vakantie-uitkering en de eindejaarsuitkering naar rato uitgekeerd. Er mag geen hogere bezoldiging worden uitgekeerd. Als een wethouder ziek is wordt de bezoldiging volledig doorbetaald.

Ook voor wethouders geldt dat geen andere vergoedingen mogen worden ontvangen, dan die bij of krachtens wet toegestaan zijn.

Dat betekent dat eventuele inkomsten uit nevenfuncties waarin een wethouder vanwege zijn functie als wethouderschap ‘qualitate qua’ of q.q. is benoemd, afgedragen moeten worden aan de gemeente. Deze dienen dan ook in de gemeentekas gestort te worden.

Onkosten wethouders

Onkostenvergoeding
Wethouders hebben naast de bezoldiging recht op een maandelijkse netto onkostenvergoeding, waarvan de hoogte afhankelijk is van het aantal inwoners van de gemeente.

Gedurende verlof wegens zwangerschap of ziekte, ontvangt de wethouder bij vervanging de helft van de vaste maandelijkse onkostenvergoeding. Parttime wethouders ontvangen de onkostenvergoeding naar rato van de vastgestelde tijdbestedingsnorm. De vaste onkostenvergoeding is bedoeld voor: representatie, vakliteratuur, excursies bureaukosten, porti ontvangsten thuis en zakelijke giften.

Kosten die voor eigen rekening van de wethouder blijven zijn bijvoorbeeld: individuele consumpties buiten de werkplek, fooien verjaardagsgebak, attenties en cadeaus voor naaste collega’s gelegenheidskleding, huur en reiniging van kleding, uitgaven voor persoonlijke verzorging, activiteiten van partijgenootschappelijke aard, abonnementen op kranten en tijdschriften en vakliteratuur die thuis worden ontvangen, representatieve aanpassingen aan de eigen woning en representatieve ontvangsten thuis.

Scholing en contributie
De kosten van deelname door de wethouder aan niet-partijpolitieke scholing, die een directe relatie hebben met het wethouderschap en het politieke ambt komen voor rekening van de gemeente. Uiteraard komt partij (politieke) scholing daarvoor niet in aanmerking. Onder scholingskosten vallen de cursus- en lesgelden, de kosten van het verplicht gesteld studiemateriaal, examen- en diplomakosten alsmede reis- en verblijfkosten in het kader van de opleiding. Er kunnen nadere (uitvoerings)regels gelden voor de procedure en de wijze van declareren.

Contributie beroepsvereniging
Indien een wethouder uit hoofde van zijn politieke ambt lid is van een beroepsvereniging, dan vergoedt de gemeente het contributiegeld daarvan.

Telefoon, computer en internet
De wethouder kan een mobiele telefoon ter beschikking worden gesteld door de gemeente ten behoeve van vervulling van het wethouderschap. Op aanvraag worden aan wethouders een computer (tablet, laptop, notebook e.d.), bijbehorende apparatuur (printer, e.d.) en software ter beschikking gesteld of ontvangen zij desgevraagd een tegemoetkoming voor de aanschaf of het gebruik van een eigen computer, bijbehorende apparatuur en software. Daarnaast kan de gemeente op aanvraag een vergoeding geven voor de extra kosten voor het meergebruik voor de internetaansluiting (hogere data).

Reiskosten Woon-werkverkeer
De gemeenteraad kan in de lokale verordening regelen dat wethouders een vergoeding woon-werkverkeer ontvangen voor het reizen tussen het woonhuis en het gemeentekantoor per OV of per auto. Parkeerkosten of kosten voor reizen per taxi worden in beginsel niet vergoed.

Indien er een dienstauto ter beschikking wordt gesteld, kan het college bepalen of de bijtelling loonbelasting die daarvoor verschuldigd is door de gemeente wordt vergoed.

Dienstreizen
De wethouder ontvangt voor dienstreizen buiten de gemeente een vergoeding per kilometer indien per auto wordt gereisd of een vergoeding voor het reizen met het openbaar vervoer.

De hoogte van de kilometervergoedingen voor het woon-werkverkeer en de dienstreisvergoeding is op genomen in de Regeling Rechtspositiebesluit wethouders en kan in een lokale verordening nader worden geregeld.

Verhuisplicht, verhuis- en pensioenkosten

Uitgangspunt is dat wethouders wonen in de gemeente waar zij als wethouder zijn benoemd. Indien een wethouder daarvoor moet verhuizen, heeft hij eenmaal recht op een verhuiskostenvergoeding indien de raad dat in de lokale verordening heeft geregeld. De hoogte van de vergoeding is geregeld in de Regeling rechtspositie wethouders. Wethouders kunnen daarnaast aanspraak hebben op voorzieningen voor reis- en pensionkosten en dubbele woonlasten.

Gedurende de ontheffing kan een wethouder een tijdelijke woonruimte betrekken in de gemeente waarvoor een vergoeding wordt toegekend.

Indien een wethouder binnen het jaar na benoeming nog niet binnen de gemeentegrenzen woont kan de gemeenteraad de wethouder een jaar ontheffing verlenen van het woonplaatsvereiste. Na ommekomst van dat jaar is ontheffing voor maximaal steeds één jaar door de raad alleen mogelijk in bijzondere gevallen. In dat geval zijn er vergoedingen voor reis- en pensionkosten en tijdelijk dubbele woonlasten.

Indien een wethouder ter overbrugging tijdelijk in een hotel, appartement of pension of een door de gemeente ter beschikking gesteld onderkomen verblijft, bestaat aanspraak op een vergoeding voor de kosten van pension, gas, elektriciteit en water. Andere kosten komen niet voor vergoeding in aanmerking.

Nevenfuncties en nevenkomsten

Wethouders moeten zowel ambtsgebonden nevenfuncties, die geheel verbonden zijn met het wethouderschap - ook wel q.q.-functies - (bezoldigd of onbezoldigd) als niet-ambtsgebonden nevenfuncties (bezoldigd of onbezoldigd) jaarlijks openbaar maken. Ook alle neveninkomsten moeten openbaar worden gemaakt. Voor wethouders die het politieke ambt deeltijd vervullen gelden die verplichtingen uit privacyoverwegingen niet.

Integriteit

Wethouders zijn als politiek ambtsdragers gehouden om het algemeen belang van de gemeente te dienen. Er worden hoge eisen gesteld aan de kwaliteit van het openbaar bestuur en aan degenen die daarin functioneren. Boegbeeld van het gemeentelijke openbaar bestuur is de wethouder. Integriteit wordt gezien als een wezenlijk onderdeel van de kwaliteit van het openbaar bestuur. Integriteit van de wethouders vormt een belangrijke voorwaarde voor het vertrouwen van burgers in het openbaar bestuur en de gemeente.

Gedragscode wethouders

De raad is op grond van de Gemeentewet verplicht om een gedragscode voor wethouders vast te stellen om de integriteit van de wethouder te waarborgen. Belangrijke thema’s zijn: voorkomen van (de schijn van) belangenverstrengeling, nevenfuncties, correct omgaan met geheime of vertrouwelijke informatie, uitgaven en declaraties.

Einde wethouderschap

Na het wethouderschap heeft de wethouder in principe aanspraak op een Appa-uitkering, ongeacht de reden van beëindiging het wethouderschap. Een voormalig wethouder heeft geen aanspraak op een WW-uitkering uit hoofde van zijn wethouderschap. Kijk hier voor meer informatie over de Appa-uitkering en de sollicitatieplicht van wethouders.

Vragen over rechtspositie wethouders?

Aarzelt u of bepaalde vergoeding mogen worden gegeven of over de wenselijkheid van bepaalde nevenfuncties? Vijverberg Advocaten & Adviseurs heeft ervaren juristen die thuis zijn in de complexe wet- en regelgeving van de rechtspositie wethouders en integriteitsvraagstukken binnen het openbaar bestuur. Neem contact met ons op via 079 - 3631919.

Advies nodig?

Bel ons: 079-3631919 of stuur een mail. Wij helpen u graag.

Ontvang ons cursusaanbod

Volg ons op social media

Gerelateerde referentieprojecten

CRvB: gemeente bevoegd tot inhouding pensioenpremies op uitkering wethouders

CRvB: gemeente bevoegd tot inhouding pensioenpremies op uitkering wethouders

Twee wethouders ontvingen in verband met hun vertrek al meerdere jaren een (wachtgeld)uitkering van de gemeente ingevolge de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa). De gemeente had echter per abuis geen pensioenpremies ingehouden en besloot de…
Loopbaanprincipe gewezen wethouder

Loopbaanprincipe gewezen wethouder

Bij een gemeente gaat de vraag spelen wat precies de gevolgen voor uitkering APPA en inkomen zijn als een voormalig wethouder opnieuw wethouder wordt. Daarbij komen allemaal andere rechtspositionele vragen aan de orde en worden…
Bepalen APPA-aanspraken burgemeester en wethouders

Bepalen APPA-aanspraken burgemeester en wethouders

Wanneer een voltallig college dreigt te vallen krijgt Vijverberg diverse vragen voorgelegd die samenhangen met het aftreden van de burgemeester en wethouders. Vijverberg adviseert over de toepassing van de Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers (APPA) en…

Ontvang onze publicaties

Volg ons op social media