Planschade

Bestemmingsplannen en andere planologische besluiten kunnen schade veroorzaken. Wanneer de gemeenteraad een nieuw bestemmingsplan wil vaststellen, is het denkbaar dat personen hierdoor schade lijden. In bepaalde gevallen komt die schade (bijvoorbeeld waardevermindering van een huis door verslechterd uitzicht) voor gedeeltelijke vergoeding in aanmerking. Daarvoor dient een vergelijking gemaakt te worden tussen het voorheen geldende bestemmingsplan en het nieuwe bestemmingsplan.

Schadeveroorzakende besluiten

De volgende schadeveroorzakende besluiten kunnen leiden tot een tegemoetkoming in de schade:

  • Een bepaling van een bestemmingsplan;
  • Een bepaling van een inpassingsplan of een beheerverordening;
  • Een bepaling van een wijzigingsplan of een uitwerkingsplan of een andere eis op grond van artikel 3.6 Wet ruimtelijke ordening;
  • Een omgevingsvergunning voor het gebruiken van gronden of bouwwerken in strijd met een bestemmingsplan, een beheersverordening, een exploitatieplan etc.;
  • De aanhouding van een besluit omtrent het verlenen van een omgevingsvergunning.

Normaal maatschappelijk risico en voorzienbaarheid bij planschade

Alleen inkomensderving en vermindering van de waarde van een onroerende zaak komen voor (gedeeltelijke) vergoeding in aanmerking. In de Wet ruimtelijke ordening (Wro) is bepaald dat in ieder geval 2% van het schadebedrag voor eigen rekening komt. Daarom wordt in de wet niet gesproken van vergoeding van de schade, maar van een tegemoetkoming in de schade. Het percentage kan hoger uitvallen, maar moet dan wel gedegen worden gemotiveerd door de gemeente. Bovendien mag u als gemeente de schade - indien de schade voorzienbaar was en bewust het risico van het intreden van de schade voor lief is genomen - (geheel) voor rekening van de aanvrager laten.

Planschadevergoedingsovereenkomst

De wet biedt u als gemeente de mogelijkheid om met de initiatiefnemer van een project een planschadevergoedingsovereenkomst te sluiten. Hierdoor vergoedt niet u de schade die een persoon lijdt als gevolg van een bepaald initiatief, maar de initiatiefnemer van het project. Initiatiefnemers van bouwprojecten zijn hier vaak toe bereid. Gemeenten sluiten op grote schaal overeenkomsten af met initiatiefnemers die medewerking van de gemeente wensen.

U mag een planschadevergoedingsovereenkomst alleen sluiten voor zover het gaat om een besluit op een verzoek om planologische medewerking te verlenen. Bovendien mag u alleen vergoeding bedingen van de uit te keren schadevergoedingen en niet van de kosten die met de behandeling van verzoeken om planschade gemoeid zijn.

De wet bepaalt dat de initiatiefnemer belanghebbende is bij een besluit op een verzoek om schadevergoedingen. Dat betekent dat de initiatiefnemer bezwaar kan maken en daarna eventueel beroep kan instellen tegen het toekenningsbesluit, bijvoorbeeld als hij meent dat een te ruimhartige vergoeding is toegekend.

Planschade onder de Omgevingswet

Planschade komt in de Omgevingswet onder de overkoepelende term nadeelcompensatie te vallen. De nieuwe regeling in de Omgevingswet voegt de bestaande compensatie-instrumenten samen. Het gaat hierbij om de regelingen uit de Ontgrondingenwet, Tracéwet, Spoedwet wegverbreding, Waterwet, Wet algemene bepalingen omgevingsrecht, Wet ruimtelijke ordening, Mijnbouwwet, Monumentenwet 1988 en beperkte delen van de Wet luchtvaart en de Wet milieubeheer.

De regeling over nadeelcompensatie krijgt plaats in afdeling 15.1. Deze afdeling is een aanvulling op de algemene regeling voor nadeelcompensatie in titel 4.5 van de Algemene wet bestuursrecht. Het is nog niet helemaal zeker hoe de regeling er uit komt te zien, omdat het wetsvoorstel Invoeringswet Omgevingswet nog bij de Tweede Kamer in behandeling is. De voorstellen zijn er op gericht duidelijkheid te bieden bij wie, waarvoor en wanneer om welke schadevergoeding kan worden verzocht. Zo is het voorstel om het moment waarop om schade kan worden verzocht te verleggen van de inwerkingtreding van het plan of regel naar het moment dat een omgevingsvergunning wordt verleend of met een activiteit is begonnen.

Vragen over planschade?

Heeft u juridische expertise nodig bij het beoordelen van planschadeverzoeken? Welke schade dient voor rekening van de aanvrager te blijven? In hoeverre komen inkomensschade, waardevermindering en immateriële schade zoals achteruitgang van woongenot voor tegemoetkoming in aanmerking? Heeft u hulp nodig bij het afsluiten van een planschadevergoedingsovereenkomst? Wij staan u graag bij en voorzien u graag van advies.

Advies nodig?

Bel ons: 079-3631919 of stuur een mail. Wij helpen u graag.

Ontvang ons cursusaanbod

Volg ons op social media

Gerelateerde referentieprojecten

Vervanging in verband met zwangerschapsverlof

Vervanging in verband met zwangerschapsverlof

In verband met een zwangerschapsverlof heeft een gemeente behoefte aan een senior jurist omgevingsrecht. Naast het fungeren als vraagbaak voor (complexe) juridische vraagstukken, levert de jurist ook een bijdrage aan het verbeteren van de werkprocessen…
Senior jurist grondzaken

Senior jurist grondzaken

Voor een gemeente in Zuid-Holland levert Vijverberg een interim-jurist grondzaken. De jurist is verantwoordelijk voor het strategisch inzetten van grondbeleidsinstrumenten en voor juridische aspecten van ruimtelijke- en bouwprojecten. Ook stelt de jurist (anterieure) overeenkomsten op…

Ontvang onze publicaties

Volg ons op social media