Dienstenrichtlijn en detailhandel

De detailhandelsector is continu in beweging. Nieuwe vormen van detailhandel komen op en de behoeften van de consument zijn steeds meer gericht op beleving, efficiëntie en gemak. Om detailhandel te kunnen sturen is voor gemeenten een detailhandelbeleid van belang waarin duidelijke keuzes worden gemaakt waar welke detailhandel wenselijk is. Vervolgens moet dit beleid juridisch worden vastgelegd in ruimtelijke plannen, zodat vergunningaanvragen hieraan getoetst kunnen worden.

Dienstenrichtlijn

De Dienstenrichtlijn (Richtlijn 2006/123/EG) zorgt ervoor dat dienstverleners in de Europese Unie zich onbelemmerd in een andere lidstaat kunnen vestigen of tijdelijk diensten kunnen verrichten. In haar uitspraak van 20 juni 2018 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State bepaald dat de Dienstenrichtlijn ook van toepassing is op detailhandel. Het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft immers bepaald dat detailhandel in goederen, een dienst is in de zin van de Dienstenrichtlijn en dat bestemmingsplanregels vallen binnen de reikwijdte van de Dienstenrichtlijn.

Criteria en motivering evenredigheid

Dit alles heeft tot gevolg dat regels in een bestemmingsplan die een territoriale beperking stellen aan de vestiging van bepaalde type diensten, niet-discriminatoir, noodzakelijk en evenredig moeten zijn. Voor de beoordeling van een bestemmingsplan is in het geval dat het plan betrekking heeft op de vestigingsmogelijkheden van detailhandel, dus niet alleen de goede ruimtelijke ordening van belang, maar ook de voorwaarden die de Dienstenrichtlijn stelt.

In het kader van de evenredigheid worden eisen gesteld aan de effectiviteit van een planologische maatregel. Daarbij worden ook onderzoeksgegevens verlangd. Gemeenteraden moeten in hun bestemmingsplan grondig motiveren en in een analyse met specifieke gegevens aantonen dat een beperkende maatregel voor detailhandel evenredig – en dus ook effectief – is.

Breng risico’s in kaart

Gemeenten doen er goed aan de risico’s in kaart te brengen door te bezien of bestemmingsplannen in strijd zijn met de Dienstenrichtlijn. Daarbij is het onder meer van belang om te bezien of het bestemmingsplan een vestigingsbeperking voor detailhandel bevat. Voorbeelden van vestigingsbeperkingen zijn functioneel voor specifieke branches (bijvoorbeeld grootschalige detailhandel, supermarkt), maatvoering (bijvoorbeeld een winkel moet minimaal 1.500 m² bvo groot zijn) of aantallen (bijvoorbeeld maximaal twee supermarkten).

Vragen over detailhandel?

Heeft u juridische expertise nodig bij het beoordelen van brancheringsregels in bestemmingsplannen? Twijfelt u of de motivering van de planregels voldoet aan de Dienstenrichtlijn en de toets van evenredigheid kan doorstaan? Welke risico’s loopt u op dit moment als gemeente en hoe kunt u omgaan met de geconstateerde risico’s? Wij staan u graag bij of voorzien u graag van advies.

Advies nodig?

Bel ons: 079-3631919 of stuur een mail. Wij helpen u graag.

Ontvang ons cursusaanbod

Volg ons op social media

Gerelateerde referentieprojecten

In-company cursus actualiteiten Awb/omgevingsrecht

In-company cursus actualiteiten Awb/omgevingsrecht

Een omgevingsdienst wil voor medewerkers van de Afdelingen Toetsing & Vergunningverlening en Toezicht & Handhaving de cursus Actualiteiten Awb laten verzorgen. De cursus heeft als doelstelling de cursisten op de hoogte te brengen van de…
Senior jurist bezwaar en beroep omgevingsrecht

Senior jurist bezwaar en beroep omgevingsrecht

Een grote gemeente in de provincie Noord-Holland zoekt extra capaciteit om achterstanden in de behandeling van bezwaar- en beroepsprocedures bij de afdeling Omgevingsrecht weg te werken. Vijverberg levert twee juristen die aansluiten bij dit team…
Procesvertegenwoordiging bij de bestuursrechter

Procesvertegenwoordiging bij de bestuursrechter

Wegens capaciteitsproblemen doet een Waddengemeente een beroep op Vijverberg om het bevoegd gezag te vertegenwoordigen in een aantal omgevingsrechtelijke dossiers bij de bestuursrechter. Het betreft onder andere zaken over een bestemmingsplan, over omgevingsvergunningen en een…

Ontvang onze publicaties

Volg ons op social media