Mandaat, delegatie en volmacht

Een bestuursorgaan mag alleen besluiten nemen wanneer het in een wet de bevoegdheid daarvoor heeft gekregen. Een bevoegdheid kan vervolgens door middel van delegatie, mandaat of volmacht aan een ander worden overgedragen of gegeven. De Algemene wet bestuursrecht (Awb) bevat in titel 10.1 het kader voor de verdeling van bevoegdheden via delegatie en mandaat: welke bevoegdheden mogen bij ambtenaren worden neergelegd, welke bij niet-ondergeschikten van het bestuursorgaan. In artikel 3:61 Burgerlijk Wetboek (BW) zijn de voorwaarden waaronder een volmacht verleend kan worden geregeld. Via de schakelbepaling van artikel 3:79 BW is artikel 3:61 BW ook van toepassing op een bestuursorgaan. Wat heeft het oorspronkelijk bevoegde bestuursorgaan dan nog te zeggen? Bij het werken binnen en voor een overheidsorgaan blijft altijd de vraag: wie is bevoegd en wat is de reikwijdte van die bevoegdheid? Die vraag lijkt eenvoudig te beantwoorden, maar ligt vaak lastiger dan gedacht.

Verschil mandaat, delegatie en volmacht

Van delegatie is sprake als een bestuursorgaan zijn bevoegdheid om bepaalde besluiten te nemen overdraagt aan een ander bestuursorgaan. Dit betekent dat de bevoegdheid over gaat van het ene bestuursorgaan naar het andere bestuursorgaan. Het bestuursorgaan dat de bevoegdheid op grond van delegatie uitoefent doet dit op eigen naam en verantwoordelijkheid. Een bestuursorgaan kan een bevoegdheid overigens alleen delegeren (overdragen) als de wet dit toestaat.

Naast delegatie bestaat ook de mogelijkheid om namens (in naam van) een bestuursorgaan een besluit te nemen. Er is dan sprake van mandaat. Kenmerkend voor mandaat is dat het bestuursorgaan de verantwoordelijkheid en zeggenschap behoudt. Hieruit volgt dat het besluit dat is genomen onder mandaat moet worden gezien als een besluit van het bestuursorgaan dat de bevoegdheid heeft gemandateerd. Omdat geen overdracht van bevoegdheden plaatsvindt, blijft de mandaatgever (mandans) eveneens gerechtigd om de bevoegdheid uit te oefenen.

Onder volmacht wordt verstaan de bevoegdheid tot het verrichten van privaatrechtelijke handelingen uit naam van degene die de volmacht heeft verleend. Hieruit volgt dat de overeenkomst dat is gesloten op basis van een volmacht moet worden beschouwd als een overeenkomsten dat namens het publiekrechtelijke lichaam is gesloten. Omdat geen overdracht van bevoegdheden plaatsvindt, blijft de volmachtgever eveneens gerechtigd om privaatrechtelijke handelingen te verrichten.

Onbevoegd genomen besluiten?

Ondanks een mandaat-, delegatie-, volmachtbesluit kan het misgaan. Bijvoorbeeld: een medewerker verkeert in de onterechte veronderstelling dat hij bevoegd was om een bepaald besluit te nemen dan wel een bepaalde rechtshandeling te verrichten. Welk effect heeft het onbevoegd nemen van een besluit dan wel het onbevoegd verrichten van een rechtshandeling? Kan de andere partij het besluit ongegrond (laten) verklaren of de rechtshandeling (laten) vernietigen? Of wordt deze andere partij door de wet in bescherming genomen? Zowel de Awb als het BW bevatten bepalingen waarmee de andere partij tot op zekere hoogte beschermd wordt. In de jurisprudentie zijn deze zogenaamde beschermingsbepalingen nader uitgewerkt.

Heeft u vragen over mandaat, delegatie of volmacht? Wij helpen u graag. Neem contact op met onze specialisten: 079 - 3631919 of mail ons.

Advies nodig?

Bel ons: 079-3631919 of stuur een mail. Wij helpen u graag.

Ontvang ons cursusaanbod

Volg ons op social media

Gerelateerde referentieprojecten

Hulp bij vastleggen interne bevoegdheidsverdeling

Hulp bij vastleggen interne bevoegdheidsverdeling

Een overheidsorganisatie wil de interne bevoegdheidsverdeling helder beschrijven en vastleggen. Vijverberg inventariseert de relevante bevoegdheden, doet voorstellen voor de structurering van de bevoegdheidsverdeling en werkt deze uit in een mandaatbesluit.
Afsluiten van dienstverleningsovereenkomsten

Vijverberg adviseert bij het afsluiten van dienstverleningsovereenkomsten en stelt een mandaatbesluit op

Per 1 april 2013 zijn binnen de provincie Gelderland zeven omgevingsdiensten (ook wel regionale uitvoeringsdiensten genaamd) operationeel. Deze omgevingsdiensten voeren taken uit voor de provincie en de gemeenten op het gebied van vergunningverlening, toezicht en…
Tijdelijke ondersteuning van stafjurist

Tijdelijke ondersteuning van stafjurist gedurende zwangerschapsverlof

In verband met een zwangerschaps- en bevallingsverlof is er bij de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Rivierenland behoefte aan een ervaren en zelfstandig functionerend stafjurist. Een jurist van Vijverberg ondersteunt gedurende vier maanden twee dagen per week…

Ontvang onze publicaties

Volg ons op social media